เมฟิสโตเฟเลส (Mephistopheles) หัวหน้าปีศาจ ข้ารับใช้ผู้ทำตามสัญญาและรับวิญญาณเป็นสิ่งตอบแทน

            “เมฟิสโตเฟเลส” (Mephistopheles) หรือที่มักเรียกกันว่า “เมฟิสโต” ให้ความสำคัญกับความสง่างามอย่างมากก่อนที่จะกลายมาเป็นปีศาจ ความปรารถนาเหล่านี้ได้สะท้อนกลายมาเป็นรูปลักษ์ของปีศาจที่มีความเป็นมนุษย์และมีความน่าดึงดูดใจมากกว่าปีศาจตนอื่นในขุมนรก

            ลักษณะของเมฟิสโตเฟเลสมักถูกพรรณนาว่าเป็นชายผิวซีด ผมสีเข้ม เคราแหลม เล็บเรียว คิ้วลาดเอียง เป็นส่วนผสมระหว่างความละเอียดอ่อนกับความน่าเกรงขาม แต่งกายด้วยเสื้อผ้าชั้นดีในยุคเรเนสซองส์ เสื้อคลุมสั้น รองเท้าหัวแหลม หมวกขนนกและกางเกงรัดรูป ทั้งหมดนี้ถูกตัดเย็บด้วยผ้าไหมสีแดงและสีดำ ส่วนที่เอวมีดาบแวววาวที่ถูกขัดอย่างดีสอดอยู่ในเข็มขัด

            ในบางครั้ง เมฟิสโตเฟเลสปรากฏตัวด้วยรูปกายของปีศาจ เขาโค้ง มีปีกบนแผ่นหลังและหางเป็นหนาม

           

การปรากฏตัวและพฤติกรรมของเมฟิสโตเฟเลส

            ถึงแม้ว่าเมฟิสโตเฟเลสจะมีฐานะเป็นหัวหน้าเหล่าปีศาจ และรับใช้ซาตานคอยส่งวิญญาณลงขุมนรก แต่ดูเหมือนว่ามันจะไม่ได้ชื่นชอบงานของตัวเองนัก นอกจากนี้มันยังทำหน้าที่คอยเฝ้าสังเกต ดูถูกและเหยียดหยามมนุษยชาติ รวมไปถึงอารยธรรมจำนวนนับไม่ถ้วน โดยมีแนวคิดว่าทุกสิ่งทุกอย่างสมควรพินาศอย่างน่าอนาถ จนดูเหมือนว่ามันจะไม่พอใจทั้งงานของปีศาจและความอ่อนแอของมนุษยชาติ

            คืนหนึ่งที่เต็มไปด้วยดวงดาวเต็มท้องฟ้า นักวิชาการชาวเยอรมันนามว่า “เฟาสต์” (Faust) ได้ตัดสินใจว่าอยากที่รับรู้ทุกสิ่งในโลกโดยใช้วิธีนอกรีต เขาหันหลังให้กับคริสต์ศาสนาและอัญเชิญปีศาจเพื่อให้มอบความรู้ทั้งมวลให้ โดยแลกกับวิญญาณของตนเอง

            ปีศาจที่ปรากฏตัวตรงหน้าของเขากลับไม่ใช่ซาตาน กลับเป็นปีศาจที่สง่างาม “เมฟิสโตเฟเลส” แต่ดูเหมือนว่าปีศาจตนนี้จะไม่ค่อยอยากที่จะรองรับข้อเสนอดังกล่าวนัก เมฟิสโตเฟเลสบอกตำแหน่งของตัวเองในนรกอย่างชัดเจน พร้อมกับบอกว่าไม่ได้ออกท่องโลกเพื่อตามหาวิญญาณคนบาปเหมือนกับปีศาจตนอื่น การที่มันตอบรับการอัญเชิญเป็นเพราะความบังเอิญผ่านมา

            นอกจากนี้ เมฟิสโตเฟเลสยังบรรยายถึงความน่าสะพรึงกลัวของขุมนรก แล้วพยายามเกลี้ยกล่อมว่าการทำสัญญากับปีศาจนั้นเป็นการตัดสินใจที่ผิดมหันต์ แต่ดูเหมือนคำเตือนเหล่านั้นจะไร้ผลเพราะเขายังคงยืนยันสิ่งที่ต้องการ พร้อมเสนอว่าให้เมฟิสโตเฟเลสเป็นข้ารับใช้เขาเป็นเวลา 24 ปี หลังจากนั้นเขาก็จะมอบวิญญาณให้เป็นการตอบแทน ในที่สุดเมฟิสโตเฟเลสจึงได้จำใจยอมรับข้อเสนอ

            ในฐานะของข้ารับใช้ เมฟิสโตเฟเลสทำทุกอย่างตามบัญชาอย่างคุ้มค่า นำความมั่งคั่ง หญิงงามและความสุขทุกประเภทบนโลกมามอบให้ผู้เป็นนาย อีกทั้งยังพาเจ้านายได้รับประสบการณ์ผ่านการผจญภัยอันยิ่งใหญ่ เช่น การเดินทางข้ามเวลา โบยบินไปสู่ดวงดาว ที่จะช่วยให้เข้าใจทุกสิ่ง ดูเหมือนว่าประสบการณ์ที่ได้รับจะยิ่งใหญ่มากถึงขนาดที่เขาประกาศว่าหากตัวเองมีจิตวิญญาณมากเท่าดวงดาวก็จะยอมมอบทั้งหมดให้กับหัวหน้าปีศาจ ซึ่งเป็นข้อพิสูจน์ว่าเขาได้รับความสุขที่บริสุทธิ์อย่างที่ไม่มีที่สิ้นสุด

            อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่าเมฟิสโตเฟเลสจะไม่ได้อินกับความสุขเหล่านั้นด้วย แม้แต่ในระหว่างการเดินทางอันแสนตระการตาเมฟิสโตเฟเลสก็ยังเตือนว่าสุดท้ายแล้วเขาจะต้องเสียใจกับความสุขที่ได้รับมาหลังจากที่ตกลงสู่ขุมนรกชั่วนิรันดร์

            ยังเป็นข้อถกเถียงกันว่า ความพยายามในการหยุดยั้งการทำสัญญาปีศาจกับเฟาสต์  เป็นการแสดงถึงคำเตือนที่จริงใจ หรือเป็นเพียงแค่จิตวิทยาย้อนกลับที่แสนฉลาดเพื่อที่จะได้รับความไว้วางใจจากการแสดงความเห็นอกเห็นใจต่อมนุษย์!?