ฮันยา (Hannya)  ปีศาจร้ายผู้หลงใหลในความริษยาแห่งประเทศญี่ปุ่น

            เชื่อกันว่า “ฮันยา” (Hannya) คือปีศาจหรือยักษ์ (Oni) นอกจากนี้ยังมีความหมายถึง “หน้ากากปีศาจ” ที่นิยมใช้ในละครโนห์ เป็นตัวแทนของปีศาจสาวที่ถูกเรียกว่า “คิโจ” (Kijo) เชื่อว่าในอดีตครั้งยังเป็นมนุษย์เหล่าคิโจ เป็นผู้หญิงที่ถูกความหึงหวงครอบงำจนกระทั่งถูกกลืนกินกลายเป็นปีศาจร้ายที่มีเขาแหลมสองข้างเหมือนวัว ดวงตาเป็นโลหะและปากที่เต็มไปด้วยปากที่แหลมคมในที่สุด...

ต้นกำเนิดของปีศาจฮันยา (Hannya)

            ในภาษาญี่ปุ่นคำว่า Hannya มีความหมายถึง “ภูมิปัญญา” แต่ต้นเชื่อว่าต้นกำเนิดของปีศาจฮันยา (Hannya) มาจากการพยายามต่อต้านแก่นของพุทธิปัญญาที่นำไปสู่การตรัสรู้ของสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ปีศาจฮันยา (Hannya) ยังถูกกล่าวขานว่าเป็นปีศาจที่อันตราอย่างมากต่อมนุษย์ เพราะในจิตใจหมกมุ่นอยู่กับความอิจฉา ริษยา เศร้าโศกและความทุกข์ทรมานอย่างแสนสาหัส

ประเภทของปีศาจฮันยา (Hannya)

            ฮันยา (Hannya) สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท โดยมีลักษณะและอุปนิสัยที่แตกต่างกัน ดังต่อไปนี้

1. นามานาริ (Namanari)

            มีลักษณะที่ยังคงคล้ายคลึงกับผู้หญิง พวกมันมีเขาขนาดเล็กและสามารถใช้เวทมนตร์แห่งความมืดเพื่อกระทำสิ่งที่ชั่วร้าย เช่น การอัญเชิญ ikiryō เพื่อทำร้ายศัตรู อย่างไรก็ตามฮันยา (Hannya) ประเภทนี้ยังไม่ได้จมอยู่กับความเลวร้ายจนกลายเป็นปีศาจที่สมบูรณ์แบบ หากได้รับการช่วยเหลืออย่างเหมาะสมก็ยังสามารถกลับมาเป็นมนุษย์ได้

2. ชูนาริ (Chūnari)

            ปีศาจระดับกลาง พวกมันมีเขาที่ยาวและเขี้ยวที่แหลมคมงอกออกมาจากปากคล้ายกับงาช้าง มีเวทมนตร์ที่ทรงพลังมากกว่า อย่างไรก็ตามปีศาจประเภทนี้อ่อนแอจากบทสวดมนต์พระสงฆ์

3.ฮอนนาริ (Honnari)

            ปีศาจที่แท้จริง มันมีพลังอำนาจมากที่สุดและหายใจเข้า-ออก เป็นเปลวไฟ การที่จะกลายมาเป็นปีศาจในระดับนี้ได้ต้องเกิดจากการยอมรับความหึงหวงของตัวเอง ความโกรธแค้นอย่างสุดซึ้งทำให้พวกมันไม่ยอมปล่อยวางและพร้อมที่จะอาละวาดด้วยความบ้าคลั่ง

สีของหน้ากากปีศาจฮันยา (Hannya) กับความหมายแฝงที่น่าสนใจ

            หลังจากที่ทำการแกะสลักหน้ากากปีศาจฮันยา (Hannya) ลงบนไม้แผ่นเดียวเสร็จแล้ว มักมีการทาโทนสีเข้มที่แตกต่างกันออกไป อาทิเช่น

หน้ากากสีขาว : แทนชนชั้นสูง

หน้ากากสีแดง : แทนชนชั้นต่ำ และมีความหมายถึงปีศาจ

หน้ากากสีเขียว : แทนบุคลิกที่ละเอียดอ่อนของตัวละคร

ตำนานของปีศาจ ฮันยา (Hannya)

Watanable no Tsuna

            มีเรื่องเล่าที่น่าสนใจเกี่ยวกับปีศาจ ฮันยา (Hannya) ว่าในอดีตมีปีศาจ ฮันยา (Hannya) ตนหนึ่งที่ชื่นชอบการทรมานมนุษย์เป็นอย่างมาก ทำให้ซามูไรที่มีนามว่า Watanable no Tsuna ผู้กล้าหาญต้องการที่จะหยุดยั้งการกระทำอันโหดเหี้ยม เขาซุ่มรอให้ปีศาจปรากฏตัว แต่กลับได้พบกับหญิงงามคนหนึ่งที่ร้องขอให้ช่วยพากลับบ้าน ขณะเดินทางเขาสังเกตเห็นว่าหญิงสาวคนนั้นได้เปลี่ยนร่างเป็นปีศาจ ฮันยา (Hannya) ซามูไรหนุ่มจึงตัดแขนขาของปีศาจด้วยดาบ ในขณะที่ปีศาจสาวหายตัวหนีไป ซามูไรหนุ่มนำแขนของปีศาจ ฮันยา (Hannya) กลับมายังบ้านและขังมันเอาไว้ในหีบ หลายปีต่อมาปีศาจ ฮันยา (Hannya) ได้ปลอมตัวเป็นป้าของซามูไรหนุ่มที่แวะมาเยี่ยมที่บ้าน เมื่อสบโอกาสมันก็คว้ามือของตัวเองแล้วหนีไปอย่างรวดเร็ว

หน้ากากปีศาจฮันยา (Hannya) กับงานวรรณกรรมในประเทศญี่ปุ่น

            หน้ากากปีศาจฮันยา (Hannya) ที่เก่าแก่ที่สุดถูกสร้างขึ้นในปี 1558 โดยนักบวชฮันยา ที่ใช้ภูมิปัญญาอย่างมากในการทำให้หน้ากากนี้เสร็จสมบูรณ์และกลายมาเป็นเครื่องเตือนใจในการมองให้เห็นธรรมชาติและความเป็นจริงเพื่อให้หลุดพ้นจากกลายเป็นปีศาจ

             หลังจากนั้นหน้ากากปีศาจฮันยา (Hannya) ก็ได้รับความนิยมจนถูกนำมาใช้ในละครญี่ปุ่นที่เรียกว่าโนห์ ที่มีการแสดงมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 14 และละครเคียวเก็นที่เป็นการแสดงการ์ตูนญี่ปุ่นแบบดั้งเดิมในระหว่างพักการแสดงโนห์ นอกจากนี้มันยังถูกใช้ในการเต้นรำคางุระ ซึ่งเป็นพิธีกรรมของศาสนาชินโต เพื่อเป็นตัวแทนของจิตวิญญาณของผู้หญิงที่หลงใหลในความหึงหวงหรือหมกมุ่นอยู่กับการกลายเป็นปีศาจ

            นอกจากนี้ยังช่วยให้นักแสดงทำการแสดงอารมณ์ของตัวละครสองแบบในคราวเดียวได้อย่างง่ายดาย เมื่อนักแสดงสวมใส่หน้ากากปีศาจฮันยา (Hannya) มองตรงไปข้างหน้า หน้ากากจะดูเหมือนกำลังโกรธและน่ากลัว แต่เมื่อเอียงตัวลงเล็กน้อยหน้ากากจะดูเหมือนกำลังโศกเศร้าเหมือนกำลังจะร้องไห้ สำหรับปีศาจ ฮันยา (Hannya) ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในวรรณกรรมญี่ปุ่นได้แก่ Lady Rokujō จากเรื่อง  Aoi no Ue ละเอียดอ่อน Kurozuka จากเรื่อง Kurozuka  และ Kiyo-hime จากเรื่อง Dōjō-ji เป็นต้น

บทสรุปส่งท้าย : ปีศาจ ฮันยา (Hannya) กับความเชื่อของชาวญี่ปุ่นในปัจจุบัน

            หน้ากากปีศาจ ฮันยา (Hannya) สำหรับชาวญี่ปุ่นนอกจากจะเป็นตัวแทนของปีศาจที่เต็มไปด้วยจิตใจอันมืดดำแล้ว มันยังถูกนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์แห่งความโชคดีและช่วยป้องกันความชั่วร้ายให้มาก่อกวนสมาชิกในครอบครัวอีกด้วย...

แบ่งปัน: