ผีโพน ผีจอมปลวก ตำนานอาถรรพ์แห่งท้องนาของชาวอีสาน

 

ผีโพน ผีจอมปลวก คืออะไร!?

            โพน เป็นคำที่ชาวอีสานเรียก “จอมปลวกขนาดใหญ่” ที่มักเกิดขึ้นตามโคนต้นไม้ พบบ่อยบริเวณไร่นา และเชื่อกันว่าโพนเป็นที่สิงสถิตของเจ้าที่เจ้าทาง เปรต วิญญาณ ทำให้คนส่วนใหญ่มักที่จะทำการปล่อยโพนเอาไว้โดยพยายามไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับมันเท่าที่จะทำได้ เพราะเมื่อไหร่ก็ตามที่ไปยุ่มย่ามวุ่นวายหรือลบหลู่โพนเมื่อไหร่ ก็จะมีเรื่องราวอาถรรพ์เกิดขึ้นตามมาให้ขนหัวลุกกันเป็นประจำ

 

อาถรรพ์ของผีโพน ผีจอมปลวก

            ด้วยความเชื่อที่ว่าโพนเป็นสถานที่สิงสถิตของสิ่งเหนือธรรมชาติ ทำให้ผู้ใหญ่มักสอนเด็กว่าไม่ให้เข้าไปยุ่มย่ามกับโพน และห้ามไปทำการลบหลู่อย่างเด็กขาด เช่น ในชุมชนของผู้เขียนในจังหวัดขอนแก่น ผู้ใหญ่มักย้ำนักย้ำหนาว่าเวลาเดินไปปัสสาวะในป่าเขา ให้ดูให้ดีเสียก่อนว่าเป็นรังปลวกหรือโพนหรือเปล่า เพราะถ้าหากไปเผลอไปปัสสาวะรดโพน ด้วยพลังอาถรรพ์ก็จะทำให้อวัยวะเพศใหญ่ปวดบวม เพียงแค่คำขู่นี้ก็มากเพียงพอแล้วที่จะทำให้เด็กในชุมชนที่เติบโตมากกับการเห็นโพนเป็นจำนวนมากต้องหวาดกลัว

 

ผีโพน ผีจอมปลวก กับความเชื่อเรื่องโชคลาภของคนไทย

            ในบางครั้งโพน ก็กลายมาเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มอบโชคลาภให้กับคนที่เคารพบูชาเช่นกัน ทำให้ในหลายพื้นที่มักมีชาวบ้านนำเอาผ้าสามสีมาผูกเอาไว้พร้อมกับเครื่องเซ่นไหว้บูชาตามศรัทธาความเชื่อ และอาจมีจำนวนมากขึ้นในช่วงที่ใกล้กับวันหวยออก และในบางพื้นที่โพนก็เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของคนในชุมชนเช่นกัน

 

 

ตำนานผีโพน ผีจอมปลวก แห่งบ้านพอก

            กรณีเรื่อเล่าของผีโพน ที่ดูเหมือนจะเกิดขึ้นบ่อยครั้งมากที่สุดดูเหมือนจะเกิดขึ้นที่ บ้านพอก ต.กฤษณา อ.ขุขันธ์ จ.ศรีสะเกษ โดยมีเหตุการณ์เกี่ยวกับผีโพนเกิดขึ้นหลายต่อหลายครั้ง โดยมีเรื่องราวที่น่าสนใจ ดังต่อไปนี้

            เป็นเรื่องราวอาถรรพ์ของผีโพน จากการลบหลู่ของวัยรุ่นในหมู่บ้านใกล้เคียงที่ได้ทำการลบหลู่ศาลผี ที่ชาวบ้านได้ทำการตั้งเอาไว้เมื่อครั้งมีการบุกผืนป่าให้กลายเป็นสถานที่สิงสถิตขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ โดยในบริเวณของศาลจะมีโพนต้นสาขนาดใหญ่ 2 ต้น ถ้าหากใครเดินผ่านในบริเวณดังกล่าวก็มักที่จะเห็นปลักควายข้างศาลกระเซ็นเป็นสาย ทำให้ชาวบ้านเรียกว่า “ผีควาย” ที่มักกลิ้งไปมาในบ่อเพื่อเขย่าขวัญคนที่ได้พบเห็น วัยรุ่นชายคนนั้นได้เข้าไปในโพนผ่าเพื่อกินหมากยางพร้อมกับส่งเสียงเอะอะโวยวายรบกวนภูตผีในป่า แต่แล้วก็ได้พบกับหญิงสาวที่แต่งกายด้วยชุดขาวส่งยิ้มให้จึงได้เดินตามไป ก่อนที่เธอจะหายตัวไปทำให้เขาตกใจกลัวและพบว่าตัวเองหลงทางวนเวียนอยู่ในป่า ไม่ว่าจะพยายามเท่าไหร่ก็ไม่สามารถออกไปได้ หลังจากติดอยู่ในป่าครึ่งค่อนวัน ชาวบ้านออกตามหาก็ไม่พบ จึงได้พากันทำพิธีเปิดป่าขอเจ้าป่าเจ้าเขา ไม่นานนักชายคนนี้ก็ได้วิ่งออกมาจากปาก โดยอ้างว่ามีคนจับมือแล้วพาวิ่งออกมาจากป่าได้สำเร็จ

            อีกเรื่องราวหนึ่งเกี่ยวกับผีโพนแห่งบ้านพอก เป็นเรื่องราวของแม่วัวของชายคนหนึ่งที่กำลังพยายามจะออกลูก แต่ไม่สามารถออกลูกได้จึงได้ไปปรึกษากับหมอธรรมก่อนที่จะพบว่าเป็นฝีมือของผีโพนที่เขาเคยไปลบหลู่เอาไว้ จึงให้นำเอาดอกไม้ ธูป เทียน ไปทำการกราบไหว้ขอขมาที่ป่าแห่งนั้น เมื่อทำพิธีขอขมาเสร็จ แม่วัวของเขาก็สามารถคลอดลูกได้ตามปกติ

 

 

โนนทุ่งผีโพน แหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ในจังหวัดนครราชสีมา

            ผีโพน ยังถูกนำไปใช้ในการตั้งชื่อสถานที่หลายแห่งในประเทศไทย เช่น โนนทุ่งผีโพน อยู่ในเขตอำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา เป็นหนึ่งในแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่ได้มีการค้นพบหลักฐานการต้มเกลือในสมัยที่มีการใช้เหล็กมาทำเป็นข้าวของเครื่องใช้ และมีการพบภาชนะดินเผาเนื้อหยายและภาชนะดินเผาแบบพิมายดำ นอกจากนี้ยังมีการพบภาพเขียนด้วยสีแดงเป็นรูปคนและสัตว์บนผนังหินที่สันนิษฐานว่ามีอายุประมาณ 4,500 ปี

 

บทสรุปส่งท้าย : ผีโพน ผีจอมปลวก กับกุศโลบายปรามไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับสถานที่อันตราย

            โดยทั่วไปแล้วบริเวณของโพน หรือจอมปลวกขนาดใหญ่มักจะเป็นพื้นที่รกทึบและมักมีสัตว์มีพิษที่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ทำรังอยู่ เช่น งูพิษ เป็นต้น คนในสมัยก่อนจึงห้ามปรามไม่ให้เด็กหรือชาวบ้านเข้าไปยุ่มย่ามกับบริเวณที่มีโพน หรือทำลายโพนทิ้งเพราะจะกลายเป็นการทำลายรังของสัตว์มีพิษเหล่านี้ เมื่อมันหนีตายออกมาก็อาจทำอันตรายกับคนที่อยู่ใกล้เนื่องจากคิดว่าทำการคุกคามพวกมันนั่นเอง และสาเหตุนี้เองที่ทำให้มักพบเจองูสารพัดชนิดที่ใกล้กับโพนเสมอ จนหลายคนเชื่อว่าเป็นงูเจ้าที่ งูผี หรือสิ่งลี้ลับจำแลงกายมาเป็นงูจนกลายเป็นหวาดกลัวกันเป็นอย่างมากนั่นเอง...