ค็อกคาทริซ (Cockatrice) มังกรอสรพิษ ดวงตาแห่งความตายผู้เปลี่ยนเหยื่อให้กลายเป็นหิน

“ค็อกคาทริซ” (Cockatrice) เป็นสัตว์ประหลาดที่มีส่วนผสมระหว่างมังกรกับงู บางตำนานเรียกมันว่า “บาซิลิสก์” (Basilisk) แต่ที่จริงแล้วทั้งสองมีความแตกต่างกันเพราะบาซิลิสก์จะเหมือนงูมากกว่า ชื่อของมันมาจากคำในภาษาอังกฤษยุคกลางตอนปลาย ซึ่งมีรากมาจากภาษาฝรั่งเศสโบราณกับภาษากรีกและภาษาละติยุคกลางโดยมีความหมายความ “ตัวติดตาม”

ตามตำนานมันเป็นสัตว์ประหลาดที่สามารถสร้างพิษร้ายแรงได้โดยเฉพาะน้ำลายที่สังหารเหยื่อทุกขนาดได้อย่างง่ายดาย ลมหายใจและการสัมผัสของมันก็เป็นพิษที่ทำให้เหยื่อตกอยู่ในภาวะอัมพาต แต่ที่อันตรายที่สุดคือเพียงแค่มันมองเหยื่อเพียงครั้งเดียวก็สามารถทำให้เหยื่อเสียชีวิตได้ในทันที เพราะดวงตาของมันสามารถเปลี่ยนให้เหยื่อกลายเป็นหินได้ ทำให้ดวงตาของมันมักถูกเรียกว่า “ดวงตาแห่งความตายของค็อกคาทริซ”

ค็อกคาทริซปรากฏครั้งแรกในพระคัมภีร์ภายใต้อิสยาห์บทที่ 11 โดยที่ไม่ได้มีการกล่าวถึงรายละเอียดเกี่ยวกับมันมากนัก แต่ตำนานส่วนใหญ่ของมันกลับเกิดขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 14 และผู้คนบางส่วนของโลกยังเชื่อว่ามันมีตัวตนอยู่จริงจนถึงราวปี 1700

 

การป้องกันและกำจัดค็อกคาทริซ

            ถึงแม้ว่าค็อกคาทริซจะมีอันตรายอันแสนน่ากลัวอยู่รอบด้าน แต่ดูเหมือนว่าสัตว์บางประเภทกลับไม่ได้รับผลกระทบและกลายมาเป็นศัตรูคู่อาฆาตตามธรรมชาติของมัน เช่น “พังพอน” เชื่อกันว่าเหล่าพังพอนสามารถหลั่งสารที่เป็นอันตรายต่อค็อกคาทริซได้ ทำให้ผู้คนเชื่อว่าการอุ้มพังพอนตัวเล็ก ๆ จะสามารถช่วยป้องกันตัวเองจากค็อกคาทริซได้

            เมื่อถึงช่วงต้นของศตวรรษที่ 17 มีความเชื่อว่า “ไก่” สามารถสยบค็อกคาทริซได้ด้วยเพียงแค่การขึ้นเท่านั้น เล่าขานกันว่าหากค็อกคาทริซได้ยินเสียงไก่ขันมันก็ตายไปในทันทีและยังมีอุปกรณ์พื้นฐานง่าย ๆ อย่าง “กระจก” ที่หากใช้มันสะท้อนเงาของค็อกคาทริซก็จะกำราบมันได้อย่างง่ายดาย

 

ค็อกคาทริซกับคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์

            “งูเห่า” อาจเป็นหนึ่งในสัตว์ที่สามารถอธิบายเกี่ยวกับตำนานค็อกคาทริซได้มากขึ้น งูเห่าสามารถยืดตัวให้ตรงได้สูงประมาณ 1/3 ของความยาวลำตัวเมื่อรู้สึกว่าตัวเองถูกคุกคาม กำลังค้นหาอาหารหรือเตรียมตัวที่จะทำการจู่โจม ลักษณะที่ดูราวกับอสรพิษกำลังยืนสองขาจึงอาจสร้างความเข้าใจผิดให้กับผู้ที่พบเห็น โดยเฉพาะ “งูเห่าอียิปต์” ที่อาศัยอยู่ในทะเลทรายและได้รับความเคารพจากชาวอียิปต์ในฐานะสัญลักษณ์ของราชวงศ์นั่นเอง